27/02/2024
Haberler

MAYIS AYI ENFLASYON DEĞERLENDİRMESİ

ENFLASYON DALGALANMASI KRONİKLEŞTİ
TÜİK, Mayıs ayı enflasyonlarını tüketicide Türkiye için yüzde -0.36 ve bölgemiz için yüzde 0.14, üreticide ise yüzde -1.15 olarak ilan etti. Yıllık enflasyonları da tüketicide Türkiye için yüzde 9.10 ve Bölgemiz için yüzde 8.44, üreticide ise yüzde 9.21 olarak ilan etti.

İlan edilen Mayıs ayı enflasyonları, son 5 yıldaki gerçekleşmelerle birlikte değerlendirdiğimizde, ülkemizde ve bölgemizde enflasyonun kronik bir şekilde tek hane ile çift hane arasında dalgalandığını görürüz. Yüzde 5 ile yüzde 15 arasında, yani 3 katlık bir dalga boyu ile değişen tüketici enflasyonuna karşılık, üretici enflasyonundaki değişkenliğin dalga boyu 6 kat ile çok daha ciddi düzeyde gerçekleşmiştir.

TEDBİR ALINSIN
Enflasyonda bu tür 3 ve 6 katlık dalgalanmalar hem tüketiciler, hem de iş dünyası açısından ciddi olumsuzluklar yaratmaktadır. Çünkü, bu boyutta dalgalanmalar öngörmeyi, tahminde bulunmayı ve dolayısıyla ileriye yönelik plan-bütçe yapmayı anlamsız kılmaktadır. Tüketiciler alış-veriş yapma, iş dünyası da ticaret yapma gücünü hesaplayamamakta ve dolayısıyla bilememektedir. Enflasyon açısından fiyat istikrarının öngörülebilirliği hayati önem taşımaktadır. Daha 10 ay önce yüzde -3.75 olan üretici enflasyonu, yani deflasyonu, Nisan ayında yüzde 10.42, Mayıs ayında ise yüzde 9.21 olarak gerçekleşmiştir. Önümüzdeki dönemde bu türden dalgalanmaların önünü alma tedbirlerini beklemekteyiz 

Enflasyon beklentisi açısından son derece önemli bir konuma sahip olan çekirdek enflasyon gerçekleşmeleri de özellikle H ve I indekslerindeki ciddi yükselmeler Mayıs ayında da devam etmiş ve sırasıyla yüzde 1.23 ve yüzde 1.60 olarak gerçekleşmiştir. Yüzde 0.90 ve yüzde 1.14 olan Nisan ayına göre ciddi yükselmeler yaşanmıştır. Diğer taraftan yılın geri kalan aylarındaki gerçekleşmelere bakılırsa Ekim ayı dışındaki aylarda enflasyon çok düşük seyretmiştir. Bu tür göstergeler de bizlere enflasyondaki dalgalanmaların devam edeceğini ve yıl sonunda,  geçen yıldan daha yüksek bir fiyat artışının yaşanacağını göstermektedir.     

Enflasyondaki bu bekleyişlerimizin kaynağını oluşturan bir diğer konu da talep-maliyet gelişmeleridir. Yaşadığımız ve yaşamayı beklediğimiz enflasyon, talep artışından çok maliyet artışı kaynaklıdır. Maliyetlerdeki artışlar ise hem ihracat, hem de iç talep açısından ciddi bir baskı unsuru oluşturmaktadır. Özellikle tarihi rekor düzeyde değerlenmiş olan TL ve Avro karşısında değerlenmiş olan USD de ihracat üzerindeki olumsuz baskıyı ciddi boyutlarda artırmaktadır. Kentimizin ve Bölgemizin temel ihracat sektörleri olan tarım ve turizm, bu olumsuz gelişmelerden büyük darbeler yemektedir.   

BÖLGEMİZ ENFLASYONU TÜRKİYE’NİN 1.6 ÜZERİNDE
Mart ayında ilk beşe yükselen Batı-Akdeniz Bölgesi aylık enflasyonu, Mayıs ayında yüzde 0.14 ile, 26 bölge içerisinde bizi ilk beşe sokmuştur. Son 5 aydır sıralamadaki yerimiz, hızla yükselmektedir. Örneğin Ocak ayında bölgemiz enflasyonu, 26 bölgeli enflasyon liginde en alttan ikinci sırada gerçekleşmişken, Şubat ayında 3 basamak birden yükselmişti. Bu durum, iyiye alamet değildir. Zira, yaşamakta olduğumuz ortalamanın üzerindeki durgunluğa rağmen bölgesel enflasyon nispi olarak yükseliyorsa, bölgemiz için bir stagflasyon riski var demektir. Bu sarmaldan kurtulmanın en büyük umudu ise turizm sezonunun katma değer yaratıcı ve hareketli geçmesi olacaktır. Her halükarda önümüzdeki dönemde artan bir enflasyona hepimiz hazırlıklı olmalıyız.  
Harcama kalemleri itibariyle aylık ve yıllık enflasyonlardaki en yüksek ve en düşük fiyat değişimlerine ilişkin gerçekleşmeler aşağıdaki tabloda verilmiştir.


TÜFE´deki Değişimler NİSAN-2010

Ana Harcama Grupları
Aylık Enflasyon (%)
Yıllık Enflasyon (%)

Genel
 0.14
-0.36
 8.44
 9.10

Ortalamadan Yüksekler
BAB
Türkiye
BAB
Türkiye

Eğlence ve Kültür
 0.74
-0.46
 5.30
 5.29

Çeşitli Mal ve Hizmetler
 2.53
 1.97
 13.54
 10.84

Eğitim
 0.99
 0.60
 5.82
 5.90

Ortalamadan Düşükler
 Konut,Su,Elektrik  
 0.05
 0.39
 7.10
 8.63

Sağlık
-0.19
-0.02
 2.00
 0.42

Ulaştırma
-0.09
-0.03
 15.11
 13.79

Kaynak:TÜİK