04/03/2024
Haberler

ILIMAN HAVA ENFLASYONA YANSIDI

Batı Akdeniz Ekonomisini Geliştirme Vakfı (BAGEV), Antalya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Haziran ayı enflasyon verilerine ilişkin değerlendirmede bulundu. TÜİK’in verilerine göre, ülke genelinde tüketici fiyatlarının Haziran ayında yüzde 0,51 oranında gerilediğini, bu durumun beklentilerin de üzerinde olduğunu kaydeden Çandır, “Aylık bazda yurt içi üretici fiyat endeksinde ise artış gerçekleşti ve oranı yüzde 0,25 e karşılık geldi. Enflasyon yıllık bazda değerlendirildiğinde Haziran ayında son 25 ayın en düşük değeri olarak TÜFE’nin yüzde 7,20, ÜFE’nin ise yüzde 6,73 olduğu görüldü” dedi.

Tüketiciler açısından değerlendirildiğinde fiyatların Haziran seyrinin iyimserliği arttırdığına ve Ramazan ayına rağmen ilk yarının sonuna doğru fiyatların normalize olmaya başladığına dikkat çeken BAGEV Başkanı Ali Çandır, “Mevsimsel etkilerden dolayı beklentiler düşüş yönündeydi. Mayıs ta gıdadaki negatif seyir bu ay da sürmüş görünüyor. Buna bir de baz etkisi eklendiğinde bu olumlu sonuçla karşılaşıldı ancak yine de ilk 6 aylık dönemde halihazırda var olan enflasyon oranı hedeflenenin oldukça üzerinde. Bu durum da memur ve emekli maaşlarına yapılacak ilave zammın bir işareti” diye konuştu.

BATI AKDENİZ DE ENFLASYON DÜŞÜŞTE
TÜİK verilerine göre, Batı Akdeniz Bölgesi’nde de Haziran ayında tüketici fiyatlarında gerileme görülürken, aylık fiyatların düşüş oranının yüzde 0,48 olduğunu kaydeden Çandır, “Buna karşın tüketici fiyatları bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 5,38, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 6,96, on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 7,99 şeklinde artış gerçekleşti. Bu rakamlar göz önüne alındığında, Haziran ayında tüm bölgelerde bir gerilemenin olduğu ve Batı Akdeniz in Türkiye ortalamalarının altında bir gerilemeye sahip olduğu söylenebilir. Ancak yıllık değerler baz alındığında, bölge Türkiye ortalamalarına yakın bir değere sahip olarak en pahalı 14. bölgede yer aldığı da belirtilebilir” değerlendirmesinde bulundu.

SEÇİM HAVASINDAN SIYRILALIM
Mevsimsel etkilerden arındırılmış ürünlerin ve özellikle de özel imalat sanayi fiyat dizininin oluşturduğu çekirdek enflasyonun, tıpkı öncesinde olduğu gibi, yılın geri kalanında da önemli olmayı sürdüreceğini belirten BAGEV Başkanı Çandır, “Bu nedenle Merkez Bankası nın çekirdek enflasyona daha fazla odaklanmasını gerektirecek bir durumla karşılaşabiliriz. Ayrıca seçim havasından bir an evvel sıyrılıp hükümetin kurulması ve yatırımcı algısının doğru şekilde yürütebilmesi ile enflasyonda olumlu bir seyir görülebilir” dedi.

Geçtiğimiz ay uzmanların TÜFE de yüzde 0,2 oranında gerileme bekledikleri düşünüldüğünde ortaya çıkan bu iyimserliğin tüm fiyatlara ve özellikle de çekirdek enflasyona yansıtılmasının önemine de vurgu yapan Ali Çandır, şunları kaydetti:
“Ülke genelindeki göstergelere bakıldığında, Haziran da yüzde 40,44 artışla yurtiçi turların , harcama grubu bazında ise yüzde 2,64 artışla eğlence ve kültür grubunun ilk sıralarda yer aldığı görülüyor. Fiyat artışı sıralamasında sonraki sıralarda ise yine tarım ürünlerinden olan limon, yumurta, elma, salatalık gibi ürünler gelmekte. Bu nedenle bölgemiz açısından büyük öneme sahip tarım ürünleri fiyatlarının ılıman havaların da etkisiyle normalleştiğini görüyor ancak bunun sürekliliğini bekliyoruz. Zira tarım ve gıda fiyatları genelinde bir gerileme olmasına karşın bazı ürünler halen fiyat katılığını korumakta. Ayrıca bölgemizde yaratılan katma değerin yüzde 16 sının, istihdamın ise yüzde 30 unun tarım sektörü tarafından karşılandığı düşünüldüğünde, bu sektörden elde edilecek ürün fiyatlarının hem tüketici, hem de üreticiler açısından ne kadar önemli olduğu tekrar ortaya çıkmakta.”.

Çetin kış şartlarının yumuşamasına rağmen, Haziran ayının yağışlı geçmesine de dikkat çeken Çandır, “Söz konusu yağışlar meyve-sebzelerin çiçeğine zarar verdi ki bu durum önümüzdeki dönemde mevsimlik ürünlerin bile arzına olumsuz yansıyarak fiyatların aşağı yönlü hareketini yavaşlatacaktır. Buna kanıt olarak da bu ay içerisinde üretici fiyatlarında gerçekleşen artışlar gösterilebilir” dedi.

ENFLASYONLA MÜCADELENİN ANAHTARI: ÜRETİM
Ali Çandır, enflasyonla mücadelede anahtar girişimin üretim olduğunu vurgularken şu değerlendirmede bulundu:
“Son bir yıldır küresel çapta dalgalanan ve geçtiğimiz yıllarla karşılaştırıldığında önemli ölçüde düşen petrol fiyatlarının etkisiyle birlikte enflasyonun anlamlı bir şekilde düşmesi beklenmekteydi. Ancak bakıyoruz ki gıda fiyatlarında son 2 aydır yaşanan gerilemeye karşın enflasyon halen gelişmiş ülke seviyelerinin üzerinde. Bu durumdan ise ulaştırmadan sanayiye, turizmden tarıma kadar tüm aktörler şikayetçi. Çünkü biliniyor ki enflasyon üretici ve tüketicilerin elindekinin değerini bir nevi eritiyor. Bizler de sürekli temas halinde olduğumuz sanayici, esnaf, çiftçiden edindiğimiz izlemle söyleyebiliriz ki bu kesimler sahip olduklarının değerinin zalim bir vergi misali elinden uçmasına razı gelemiyor. Bu nedenle başta bölgemiz olmak üzere tüm ülkeyi kapsayan politikalarla üretim artışına yönelmeye mecbur olduğumuzu yeniden vurguluyoruz. Zira kredi kanalları vasıtasıyla yaratılan ve balon misali şişen talep artışlarının önüne ancak ve ancak üreticilerin desteklenmesi ve üretime yönlendirilmesiyle geçilebilir. Ayrıca geçmişte mevsimsel etkilerin zora soktuğu üreticilerin yeniden ayağa kaldırılması, başta mazot olmak üzere girdi fiyatlarındaki iyileştirmelerle mümkün olabilecektir. Bu sayede çiftçi tarlasında, imalatçı atölyesinde, esnaf işyerinde kalacak ve üretim çarkı dönecektir ki bu da enflasyona karşı mücadelenin olmazsa olmazıdır. Bu amaçla bizler tüm sektörleri kapsayan ve kaçınılmaz olan yapısal dönüşüm projelerinin en kısa zamanda uygulanması gerektiğini yineliyoruz.”